Iain Pears - De val van Stone

Wat? Financiën een eeuw geleden.

Wie? Iain Pears (1955) is een Britse kunsthistoricus, journalist en romanauteur.

Genre: historische spionageroman

Sterren: ***

Het kapitalisme zat heel wat geraffineerder in elkaar dan ik had gedacht. Ik had er nooit meer in gezien dan een vorm van diefstal die wel wat van tovernarij weghad, maar nu drong geleidelijk tot me door dat het aan regels gebonden was. Hoe geheimzinnig en onbegrijpelijk ze ook waren, het waren regels. Er waren mensen die begrepen hoe het allemaal werkte. En wat zij konden begrijpen, kon ik ook begrijpen.

Recensie: Iain Pears schreef een handvol detectives rond Jonathan Argyll en de Italiaanse kunstpolitie, maar zijn echte doorbraak kwam er met Het goud van de waarheid, een meesterwerk rond 'lust, verraad, geheimen en moord' in de zeventiende eeuw. De val van Stone is Pears' laatste wapenfeit, waarin hij de kunstwereld, nochtans zijn specialiteit, de rug toekeert en zijn blik wendt naar de wereld van het geld.

Drie delen telt De val van Stone, waarin telkens een deel van het mysterie rond de val wordt ontsluierd. Stone is een van de financiële genieën van eind negentiende, begin twintigste eeuw. De "val" uit de titel slaat op een val uit het raam. Als een succesvol zakenman dood op de stoep wordt aangetroffen, dan is dat verdacht, zeker als de pers enkele dagen in het ongewisse wordt gehouden. Dat is nochtans niet de reden waarom de weduwe, een Hongaarse gravin, de hulp inroept van een journalist, Matthew Braddock. Die moet een onechtelijk kind opsporen dat vermeld wordt in Stone's testament. Vervolgens komen nog aan het woord: Henry Cort, Brits geheim agent in Frankrijk, en tot slot Stone zelf, die niet twijfelt zijn oorlogsindustrie ter beschikking te stellen van de vijand. Voor grof geld uiteraard. Of zit er toch meer achter?

Hoewel De val van Stone dezelfde opzet kent als Het goud van de waarheid, met vertellers die achtereenvolgens hun eigen inzichten toevoegen aan het verhaal, blijft die eerste veel meer op de vlakte. De val van Stone verrast minder, al blijft het aldoor boeiend en is de uiteindelijke plot zonder meer gedenkwaardig. Geld en spionage in een historische context, zo is De val van Stone het best samen te vatten. Uitstekende historische thriller, maar de status van Het goud van de waarheid als primus binnen het genre blijft voorlopig onaangetast.

Links: wikipedia (Engels)

De val van Stone van Iain Pears - oorspronkelijke titel Stone's Fall - verscheen bij De Bezige Bij | Cargo in het najaar van 2009, vertaald uit het Engels door Hugo Kuipers.
703 pagina's, isbn 9789023441960

Boris Pasternak - Dokter Zjivago

Wat? Leven en lijden in Rusland.

Wie? Boris Pasternak (1890 - 1960) was een Russisch schrijver en Nobelprijswinnaar.

Genre: roman

Sterren: ***

Het bleek dat alleen een leven, gelijk aan het leven van de medemensen, een leven dat te midden van hen spoorloos ten onder ging, het ware leven was. Het bleek dat een geïsoleerd geluk geen geluk was, zodat de eend en de alcohol, die waarschijnlijk elders in de stad nergens te vinden waren, in het geheel geen eend en alcohol meer waren. Dat verdroot hen nog het meest van alles.

Recensie: Een liefdesverhaal. Een geschiedenis van Rusland in de eerste helft van de twintigste eeuw. Een aanklacht tegen het communisme, en in mindere mate tegen wat daaraan voorafging. Dat alles is Dokter Zjivago, klassieker van de Russische Nobelprijswinnaar Boris Pasternak (een prijs die hij moest weigeren onder druk van de communistische overheid). Het verhaal is het wedervaren van een dokter, die niet alleen van zijn vrouw houdt, die verbannen wordt naar Parijs, maar ook nog van een andere vrouw. Allebei bezorgen ze hem kopzorgen, vooral door de opmars van de Roden. Pasternak schrijft, zoals we dat van Russische schrijvers gewend zijn, zeer breedvoerig en tot in detail, waardoor het verhaal veel aan kracht inboet. Hulde ook aan degenen die na honderd bladzijden nog weten wie wie is. Een down in het begin en één aan het einde, maar wel een paar indrukwekkende ups in het midden.

Links: wikipedia

Dokter Zjivago van Boris Pasternak - oorspronkelijke titel Doktor Zjivago - verscheen bij Signatuur in 2009 - vertaald door Nico Scheepmaker.
600 pagina's, isbn 9789056723194

De wraak zal zoet zijn (binnenkort)

Bart Moeyaert - Graz

Wat? Het zoeken van de apotheker.

Wie? Bart Moeyaert (Brugge, 1964) is schrijver en dichter.

Genre: novelle

Sterren: ***

Ik stopte de kaart terug in de portefeuille, alsof ik mezelf nog probeerde wijs te maken dat ik niets had opgemerkt, maar een paar tellen later al keek ik opnieuw en dichtbij en ik geloofde mijn ogen niet. Er zijn jongens die rozen en Krapfen en sinaasappels kopen, en die eruitzien als buitengewoon mooie meisjes.

Recensie: Een apotheker is bijna getuige van een ongeval. Hij denkt dat het meisje - ze blijkt later een jongen - dood is. Het voorval confronteert hem met niet zozeer met de dood, als wel met zijn eigen leven, dat vooral bestaat uit altijd hetzelfde. Kan hij dat doorbreken? Mooie novelle van jeugdauteur en dichter Bart Moeyaert.

Links: mooie homesite - wikipedia - in gesprek met 8weekly - recensies van Humo, CJP, Recensieweb en Cutting Edge
Google Maps: Graz op de wereldkaart

Graz van Bart Moeyaert verscheen bij Querido in 2009.
103 pagina's, isbn 9789021435497

Jonathan Littell - Het droge en het vochtige

Wat? Fascisten in woord en daad.

Wie? Jonathan Littell (New York, 1967) ontving voor zijn Franstalige literaire debuut De Welwillenden de Prix Goncourt.

Genre: non-fictie

Sterren: ***

Dus zoals we hebben gezien moet de fascist, om structuur te geven aan zichzelf, structuur geven aan de wereld, meestal door te doden, en geeft hij ook structuur aan de taal, dus aan de realiteit. 'Wanneer de republiek wordt aangeduid als "een modderpoel", wordt niet simpelweg de ene verbale aanduiding vervangen door de andere; degene die het zegt, voelt werkelijk het vuil en het slijk op zijn lichaam.'

Recensie: Voordat Jonathan Littell zijn veelbesproken debuutroman De Welwillenden schreef, verdiepte hij zich onder andere in het werk van Léon Degrelle. Gedurende een korte periode in de jaren 1930 was Degrelle een belangrijke factor in de Belgische politiek als voorzitter van de fascistische partij Rex. Toen de oorlog uitbrak was zijn populariteit alweer fel afgenomen, maar zijn ideeën bleven. Hij collaboreerde met de Duitsers en trok zelfs naar het oostfront. Over die ervaringen schreef hij later La campagne de Russie.

Littell gebruikt dat boek om een analyse te maken van het fascisme, of beter: van wat de fascist bezielt om te doen wat hij doet. Daarin voorgegaan door de Duitser Klaus Theweleit gaat Littell uit van wat er geschreven staat. Niet zozeer inhoudelijk, als wel letterlijk: welke woorden gebruikt Degrelle om de communisten te beschrijven? Zijn de Duitse lijken properder dan de Russische? Hoe worden vrouwen voorgesteld of spelen zij helemaal geen rol in het verhaal?

Was De Welwillenden geen succes geworden, dan was Het droge en het vochtige wellicht blijven hangen op de psychologiefaculteit. Dat zou jammer geweest zijn, want het is best een interessant boekje.

Meer van Jonathan Littell: De Welwillenden
Links: wikipedia - De Arbeiderspers

Het droge en het vochtige van Jonathan Littell - oorspronkelijke titel Le sec et l'humide - verscheen bij De Arbeiderspers in oktober 2009, vertaald uit het Frans door Jeanne Holierhoek.
131 pagina's, isbn 9789029571838

Andrea Camilleri - Montalbano en het verdwenen kind

Wat? Een vrijgelaten kind.

Wie? Andrea Camilleri (Sicilië, 1925) is de bekendste Italiaanse misdaadauteur.

Genre: misdaadroman

Sterren: ***

Hij deed de deur van zijn kamer open en trok net zijn jasje aan toen achter zijn rug een hoge gil hem deed verstijven.
'Ieieieie!'
Hij draaide zich om. Het was Catarella. Die hield zich met beide handen vast aan de deurpost om niet onderuit te gaan.
'Chef! U hier? Niks heeft die klootzak van een Messineo daarover gezegd! Hoe dat zo, chef?'
De waarheid kon hij Catarella maar beter niet vertellen, dat zou die niet snappen.

Recensie: Een Montalbano-introductie in vier citaten.
1. "Montalbano! Waar hebt u het over? U staat toch bekend om uw - hoe zal ik het zeggen - onorthodoxe werkwijze?" Aldus de officier van justitie wanneer het onderzoek dreigt dood te bloeden.
2. "We worden genaaid waar we bij staan." Een bonafide ondernemer over de versoepelde antimaffiawetten.
3. "Wil je nu eens echt amandelijs proeven? Dat van mevrouw Carmona was lekker, maar zoals ze het hier maken..." Montalbano als lekkerbek.
4. "Wie is Linda?" zei de stem van Livia. Einde gesprek. Hommeles in de latrelatie.
Montalbano en het verdwenen kind: leuk, maar ook nogal dunnetjes.

Meer van Andrea Camilleri: Luigi Pirandello, Het ABC van de maffia, Het medaillon, Verstikkende zomerhitte, De angst van Montalbano, De eerste zaak van Montalbano en De vleugels van de sfinx op deze site - andere werken via Italibro
Links: Italibro en Ine Jacet over Andrea Camilleri - zijn officiële site en een omvangrijke fansite - uitgeverij Serena Libri - recensie van Guido Huisintveld
Google Maps: Montalbano op de wereldkaart

Montalbano en het verdwenen kind van Andrea Camilleri - oorspronkelijke titel Ritorno alle origini uit de bundel La prima indagine di Montalbano - verscheen bij Serena Libri in oktober 2009, vertaald uit het Italiaans door Willy Hemelrijk.
146 pagina's, isbn 9789076270531

Philip Huff - Dagen van gras

Wat? Een moeilijke jeugd.

Wie? Philip Huff (1984) studeerde filosofie en geschiedenis.

Genre: roman

Sterren: **

Maar goed, de Thorbeckehof, Anna, de adolescentenkliniek in Den Dolder, mijn medicijnen: daar ben ik nog lang niet. Want ik ben bij het begin; ik begin bij het begin. En het begin is: ik heet Ben.
Ik ben Ben.
Ben ben ik.
Ik ben begonnen.

Recensie: Philip Huff schreef al een handvol verhalen voor diverse bladen; Dagen van gras is zijn romandebuut. Ben van Deventer vertelt erin over zijn jonge jaren op landgoed Weldra. Hij is op dat moment nog maar achttien, maar hij heeft wel al een en ander meegemaakt. Na de scheiding van zijn ouders en toenemend drugsgebruik is hij in een ontwenningskliniek terechtgekomen. Ben kijkt terug op zijn jeugd en herinnert zich de gelukkige jaren met jeugdvriend Tom aan zijn zij.

Huffs stijl kenmerkt zich door een overmaat aan 'zoals ik al eerder zei' en 'man, op die schaakproblemen kon ik mezelf echt kapot kijken.' Het past misschien bij Bens jeugdige leeftijd, maar te veel is ook niet goed. Inhoudelijk is Dagen van gras ook al niet zeer origineel. Het verhaal meandert verder langs een gebroken huwelijk, een opa die een baken is voor de jongen, een vriend waarmee hij kattenkwaad uithaalt. Bens leefwereld beperkt zich grotendeels tot schaken en The Beatles - een kleine afknapper voor wie geen van beide weet te appreciëren. Het verrassende zit hem in het staartje, dat plots toch nog een zinvol boek maakt van een weinig overtuigend debuut.

Links: officiële website - wikipedia - De Bezige Bij - recensie van CJP
Google Maps: Dagen van gras op de wereldkaart

Dagen van gras van Philip Huff werd uitgegeven door De Bezige Bij in het najaar van 2009.
175 pagina's, isbn 9789023454014

Arundhati Roy - Het einde van illusies

Wat? De rivier en de bom.

Wie? Arundhati Roy (India, 1961) was in 1997 winnares van de Booker Prize voor De God van Kleine Dingen.

Genre: essays

Sterren: ***

Als er een kernoorlog komt, zullen niet China of Amerika of zelfs Pakistan of India onze vijand zijn. De aarde zelf zal onze vijand zijn. De elementen - de hemel, de lucht, de aarde, de wind en het water - zullen zich allemaal tegen ons keren. Hun toorn zal verschrikkelijk zijn.

Recensie: De Indiase Arundhati Roy had al eerder de Booker Prize gewonnen voor De God van Kleine Dingen toen ze besloot enkele beslissingen van haar regering in New Delhi aan de kaak te stellen: de bouw van een dam in de Narmadarivier en de wapenwedloop met buurland Pakistan, resulterend in de natte droom van menige would-be-wereldmacht, de atoombom. In beide essays, eerder gepubliceerd in Indiase dagbladen, steekt ze haar verontwaardiging niet onder stoelen of banken. Hoe is het mogelijk dat een miljardenproject als de Sardar Sarovardam alleen maar méér ongelijkheid tussen de Indiërs teweegbrengt? Waarom moeten wij per se het Westen achterna lopen, het Westen waar we verder niet veel goede woorden voor over hebben, in de ontwikkeling van het meest destructieve wapen van allemaal? Arundhati Roy laat het buikgevoel spreken, zoals Naomi Klein en Michael Moore het haar voordeden. De andere zijde van het verhaal, die er zonder twijfel ook is, verdwijnt uit beeld. Maar is dat niet de beste manier om mensen wakker te maken?

Links: wikipedia (Engels) - recensie van Moors Magazine
Google Maps: Het einde van illusies op de wereldkaart

Het einde van illusies van Arundhati Roy - oorspronkelijke titel The Cost of Living - verscheen bij Prometheus in 1999, vertaald uit het Engels door Ria Loohuizen en Alissa Leigh.
116 pagina's, isbn 9053338861

Chris Baty - No plot? No problem!

Wat? Een boek in 30 dagen.

Wie? Chris Baty is freelance-journalist en oprichter van NaNoWriMo.

Genre: schrijvershandleiding

Sterren: ****

Don't get it right, get it written!

Recensie: Nog minder dan een halve maand en het is weer zover: de National Novel Writing Month, kortweg NaNoWriMo, gaat van start. Tienduizenden amateurschrijvers proberen in 30 dagen tijd een boek van 50.000 woorden op papier te krijgen. Voor al wie zo gek is een hele maand zijn sociale leven op een laag pitje te zetten met het doel een meesterwerk te gaan schrijven, bedacht oprichter Chris Baty een handige handleiding. Hij geeft tips voor die vier lange weken en behandelt alle te verwachten hindernissen en do's en don'ts. En het is nog grappig ook. Geen algemeen verplicht leesvoer, maar wel voor wie zo gek is om... enzovoort, enzovoort.

Links: wikipedia (Engels) - NaNoWriMo

No plot? No problem! van Chris Baty verscheen in 2004 bij Chronicle Books - San Francisco.
176 pagina's, isbn 9780811845052

Jonathan Sonnst - Mevrouw de dictator

Wat? Balkantoestanden.

Wie? Jonathan Sonnst (Eeklo, 1976) is naast thrillerauteur ook leraar geschiedenis en godsdienst.

Genre: misdaadroman

Sterren: **

Iedereen in La Baranda verwees naar de indiaan als La Oreja - 'het oor'. Naar de oorsprong van de bijnaam hoefde je niet lang te raden. Aan zijn halssnoer hing een half dozijn verschrompelde resten, die nu de kleur van perkament hadden aangenomen, maar ooit aan levende mensen hadden toebehoord.
Ik vond de aanblik ervan geruststellend. La Oreja en zijn bende grafrovers verstonden blijkbaar hun vak.

Recensie: Twee jaar bleef het stil rond Jonathan Sonnst - in het échte leven staat hij ook nog voor de klas. Op 09-09-09 stelde hij zijn nieuwe thriller voor: Mevrouw de dictator, waarin allerlei intriges een nieuwe dictator op de troon brengen van een klein staatje, geprangd tussen vriendelijke buurmannen als Adolf Hitler en Jozef Stalin. Op de vooravond van de Tweede Wereldoorlog zijn er aangenamer plaatsen te bedenken. Nog één detail: de nieuwe dictator is een vrouw, die de troon mag warmhouden voor haar minderjarige zoon.

Mevrouw de dictator voelt aan als een satire. Anna Korovin mag de macho-leidster spelen, haar ministers koeioneren, en ondertussen ook nog wat mannelijk schoon verleiden. De geheime dienst waakt - of staat met een mes klaar achter de gordijnen. Sonnsts gekende luchtige stijl draagt bij tot het niet al te serieus te nemen van de moorden en bloederige plotwendingen. Maar dan wordt de sfeer grimmiger, met échte verschrikkingen - de jodenvervolging van de jaren '30 en '40 - en dat botst. Een satire die er plots geen meer is, het werkt niet. Bovendien hebben niet alle elf (!) vertellers een boeiend verhaal. Sonnst heeft gelukkig al betere dingen geschreven dan Mevrouw de dictator.

Links: Sonnsts eigen site

Mevrouw de dictator van Jonathan Sonnst werd uitgegeven bij Manteau in september 2009.
378 pagina's, isbn 9789022323984